ཤོག་གུ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ འགོ་བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ཚུར་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ ལག་ལེན་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ མི་ཡི་ཡར་ཐོན་གནས་སྟངས་ཀྱི་ ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། སྔོན་མའི་ཡིག་འབྲི་ཅ་ཆས་ལས་ དེང་སང་གི་ཐུམ་སྒྲིལ་དང་ མཛེས་རྒྱན་གྱི་ཅ་ཆས་ཚུན་ཚོད་ ཤོག་གུ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་གིས་ ཤེས་ཡོན་གྱི་བརྡ་འཕྲིན་འབག་འོང་མི་རྐྱངམ་གཅིག་མེན་པར་ མི་ཚུ་གི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ གཏིང་ཟབ་སྦེ་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན་པས།
འབྱུང་རབ་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཤོག་གུ་གསར་བཏོད་འབད་མི་འདི་ མི་ཡི་ཡར་ཐོན་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ གྲུབ་འབྲས་སྦོམ་ཅིག་སྦེ་བརྩི་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ༡༠༥ AD ལུ་ རྒྱ་ནག་ཤར་ཕྱོགས་ཧན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ Cai Lun གིས་ ཤོག་གུ་བཟོ་ནི་འདི་ ཡར་དྲག་བཏང་སྟེ་ བཟོ་བསྐྲུན་འདི་ འཇོན་ཐངས་ཅན་དང་ ཟད་འགྲོ་-ཕན་ནུས་ཅན་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་འཕྲུལ་རིག་འདི་ ཤུལ་ལས་ Arab གི་འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ ཁྱབ་སྤེལ་འགྱོ་ཡོདཔ་དང་ མཐའ་མཇུག་ཁར་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ བསམ་འཆར་དང་བརྡ་དོན་ཚུ་ ཐོ་བཀོད་འབད་ནི་གི་ བརྒྱུད་ལམ་གཙོ་བོ་ཅིག་སྦེ་ གྱང་ཤོག་སྦོམ་སྦེ་ཡོད་མི་དང་ གོང་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོད་མི་ ཤོག་གུ་ཚུ་ཚབ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཤོག་གུ་ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ ཤེས་རིག་དང་ཚན་རིག་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་ཚུ་ ཐད་ཀར་དུ་ ཁྱབ་སྤེལ་འགྱོ་སྟེ་ ཤེས་ཡོན་འདི་ མི་དྲག་ཆུང་ཀུ་ཅིག་གིས་ མ་ཐོབ་པར་ ཁྱབ་སྤེལ་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།
དེང་སང་གི་མི་སྡེ་ནང་ ཤོག་གུ་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཁྱབ་ཁོངས་འདི་ ཧེང་སྐལ་རང་ རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། བརྡ་དོན་ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་དོན་ལུ་ ཀི་དེབ་དང་གསར་ཤོག་ དེ་ལས་ དུས་དེབ་ཚུ་བཟུམ་གྱི་ དཔར་བསྐྲུན་འབད་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ གལ་ཆེ་བའི་ཐབས་ལམ་ཅིག་སྦེ་རང་ ལུས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འཕྲུལ་རིག་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་སྟེ་ཡོད་རུང་ ཤོག་གུ་ལྷག་ནི་འདི་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ ལགཔ་གི་ཚོར་སྣང་དང་ སེམས་ཁར་འབབ་ཚུགས་པའི་ ཚོར་སྣང་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་སྦེ་རང་ཡོདཔ་ཨིན། ད་རུང་ ཤོག་གུ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ མཁོ་འདོད་བསྐྱེད་མི་འདི་ ཐུམ་སྒྲིལ་བཟོ་གྲྭ་ནང་ལུ་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ ཤོག་གུ་གི་སྒམ་དང་ ཤོག་གུ་གི་ཐུམ་སྒྲིལ་ཚུ་གིས་ ཅ་ཆས་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ནང་ལུ་ འགན་ཁུར་གཙོ་བོ་ཅིག་ འབགཔ་ཨིན་མས། གྱིབ་ཤོག་དང་ཕྱདཔ་ད་ ཤོག་གུ་འདི་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ ལོག་སྟེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ སྐྱེ་ལྡན་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ རུལ་འགྱོ་ཚུགསཔ་ལས་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་གྱི་ འགྲོས་དང་བསྟུན་ཏེ་ འགྱོ་ཚུགསཔ་ཨིན།
ཤོག་བུའི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་གལ་ཆེ། རང་ལུགས་ཀྱི་ཤོག་གུ་བཏོག་ནི་དང་ ཨོ་རི་གཱ་མི་ལས་ དེང་སང་གི་ཤོག་གུ་བཟོ་བཀོད་ཚུན་ཚོད་ ཤོག་གུ་འདི་ རིག་རྩལ་ཅན་སྦེ་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་དེ་ མཛེས་ཆའི་རྣམ་འགྱུར་ཕྱུགཔོ་བཟོ་ཚུགས། བཟོ་བཀོད་པ་ཚུ་གིས་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ དམིགས་བསལ་གྱི་ཤོག་གུ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ཤོག་བྱང་དང་ མགྲོན་བརྡ་ཚུ་བཟོ་སྟེ་ ཉིན་བསྟར་གྱི་ཅ་ཆས་ཚུ་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ བཟོ་རྣམ་དང་ མཛད་སྒོའི་ཚོར་སྣང་ཚུ་ བཙུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཨིན་རུང་ ཤོག་གུ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ མང་དྲགས་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ལུ་བརྟེན་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ཡང་ དཀའ་ངལ་བྱུང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ནགས་ཚལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ མར་ཕབ་འགྱོ་མི་དང་ ཤོག་གུ་བཟོ་ནི་དང་འབྲེལ་བའི་ བཙོག་རླུང་གིས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ མཐུན་སྒྲིག་ཅན་གྱི་ ཐབས་ཤེས་ཚུ་ འཚོལ་དགོཔ་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ ཤོག་གུ་བསྐྱར་བཟོ་དང་ དྲི་ཇི་ཊལ་གྱི་ ཐབས་ཤེས་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་དགོཔ་ཨིན་པས། དེ་འབདཝ་ད་ མ་འོངས་པའི་དོན་ལུ་ ཤོག་གུ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་མི་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་གལ་གནད་ དེ་ལས་ སེམས་ཁམས་ཀྱི་བརྩི་མཐོང་ཚུ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ གནས་ནི་ཨིན་མས།
ཤོག་གུ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ འཕྲུལ་རིག་གི་ཐོན་སྐྱེད་རྐྱངམ་ཅིག་མེན་པར་ ཡར་ཐོན་གནས་སྟངས་ཀྱི་དཔང་པོ་ཡང་ཨིན། དེ་ཚུ་གིས་ འདས་པའི་དུས་དང་ མ་འོངས་པའི་ ལག་ལེན་དང་ སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ ཟམ་བརྐྱབ་སྟེ་ མི་ཡི་རིག་པ་གི་ སྣ་མང་དང་ གསར་གཏོད་ཚུ་ སྟོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
